Feiten en Zorgen over Warmtenet Muiderberg

Gepubliceerd op 9 september 2025 om 14:18

Door Jayne Forrester

 

Hart voor Muiderberg is niet tegen een warmtenet. Integendeel: wij zijn vóór duurzaamheid en collectieve oplossingen. Maar alleen als inwoners via hun eigen coöperatie echte inspraak hebben, kosten en risico’s eerlijk gedeeld worden en de besluitvorming transparant verloopt. Daarom zetten wij onze zorgen naast de gepresenteerde 'feiten'.

De waarde van de geschiedenis

Feit:
Eén inwoner van Muiderberg, Hette Zijlstra, was de initiatiefnemer van het idee om een warmtenet in Muiderberg op te richten.

Zorg:
Omdat Hette Zijlstra sinds 2013 in het bestuur van Wattnu zat én aandeelhouder was, heeft hij zonder instemming van de inwoners van Muiderberg besloten dit project aan te melden bij Wattnu.
In 2020 heeft hij een besloten vennootschap (B.V.) opgericht, waarin hij samen met Hofmans Holdingaandeelhouder was.

In 2024 waren alleen Hette Zijlstra en Hofmans Foundation B.V. gezamenlijk bevoegd binnen Warmtenet Muiderberg B.V., opnieuw zonder voorafgaande kennisgeving of inspraak van de inwoners van Muiderberg.

Noot:
Door onenigheid met het bestuur van Wattnu over de richting die zij wilden inslaan, is Hette Zijlstra in mei 2025 uit het bestuur gestapt. Inmiddels heeft hij aangegeven zich opnieuw te willen inzetten voor de lokale politiek.

Feit en Zorg rondom eigenaarschap

Feit: 

Warmtebedrijf Muiderberg B.V. werd opgericht om de financiële risico’s van het warmtenetproject af te schermen.

Zorg: 

Wattnu U.A. is momenteel voor 100% eigenaar van Warmtebedrijf Muiderberg B.V.
Let goed op de formulering in hun eigen documenten:
Wattnu stelt als voorwaarde dat je betalend lid moet worden om überhaupt enige vorm van “zeggenschap” te verkrijgen over het warmtenet in jouw eigen dorp.

In deze B.V. zijn inwoners niet rechtstreeks vertegenwoordigd.
Eigendom via een coöperatie klinkt mooi, maar is niet hetzelfde als daadwerkelijke zeggenschap.
We worden dus géén eigenaar van het warmtenet — dat blijft in handen van een aparte B.V., beheerd zonder directe invloed van de inwoners van Muiderberg.

Feit:

Wattnu is 100% eigenaar van de BV.

Zorg:

Juridisch klopt dat, maar in de praktijk schuift de zeggenschap op naar een kleine groep bestuurders en adviseurs. Bewoners hebben geen directe stem in cruciale besluiten.

Feit:

De businesscase is drie keer doorgerekend.

Zorg:

Een businesscase gaat uit van aannames. Wat ontbreekt: duidelijke berekeningen voor bewoners, inzicht in risico’s en transparantie over toekomstige tarieven. ‘Doorrekenen’ is niet hetzelfde als ‘haalbaar en betaalbaar voor inwoners’.

Achter de maximum ACM-tarieven schuilen – we hebben geen gas.

Projectraad en betrokkenheid ( Window dressing)

Feit:
Om te kunnen meepraten binnen de projectraad moet je eerst betalend lid worden van Wattnu. Pas daarna mag je deelnemen — maar vaak zijn de besluiten dan al genomen en wordt er alleen gevraagd of je voor of tegen stemt.

Zorg:
Van de 3.061 inwoners van Muiderberg, hoeveel zijn er daadwerkelijk lid van Wattnu U.A.?
Het is slechts een kleine groep die op dit moment namens ons allen een stem mag uitbrengen over een project dat ons allemaal raakt.

Is het niet vreemd dat Wattnu, na 13 jaar te bestaan ( én terwijl zij de rol hebben aangenomen om ons warmtenet te realiseren) nauwelijks moeite heeft gedaan om leden te werven in Muiderberg?

Nee — want de reden lijkt te zijn dat men liever kritische vragen voorkomt, zodat men snel en zonder al te veel weerstand verder kan met het eigen plan.

Ook nog wat iets vreemd, we hebben meerdere keer gevraagd wie zijn de inwoners van Muiderberg die in al de Projectraad zitten die alle beslissingen nemen dat wordt dan gepresenteerd als Ja of Nee?  Waarom worden deze  inwoners geheim gehouden?

 

De rol van de gemeente en het Deense voorbeeld

Feit:
De gemeente Gooise Meren is officieel partner in het warmtenetproject, lijkt geruststellend, maar is absoluut niet het geval, we gaan een apart factsheet hierover maken.

Zorg:
Toch betekent dit partnerschap ook dat de gemeente mede-eigenaar wordt van besluiten.
Daardoor verschuift het initiatief van een bewonersgedragen project naar een publiek-privaat project, met als risico dat de invloed van inwoners verder verwatert.

Feit:
In Denemarken werkt een vergelijkbaar warmtenetmodel al tientallen jaren zeer succesvol.

Zorg:
Dat klopt — maar in Denemarken zijn bewoners daadwerkelijk eigenaar én hebben zij rechtstreekse zeggenschap over hun warmtenet.
Juist dat maakt het Deense model succesvol.
Ons model in Muiderberg, waarbij eigenaarschap en besluitvorming buiten de inwoners om plaatsvinden, maakt ons systeem juist kwetsbaar.

Waarom zou Warmtebedrijf Muiderberg B.V. niet zó kunnen worden ingericht dat inwoners zelf eigenaar én beslisserzijn?

Feit:
Het project wordt gepresenteerd als duurzaam en collectief.

Zorg:
Maar duurzaamheid slaagt alleen als er écht draagvlak is.
Op dit moment ontbreekt een transparant besluitvormingsproces waarbij inwoners samen keuzes maken.
Zolang die basis niet op orde is, is het spreken van een “collectief project” eigenlijk misleidend.

 

Conclusie

Hart voor Muiderberg is niet tegen een warmtenet.
Integendeel — wij zijn vóór duurzaamheid, en vóór samen optrekken als dorp.
Maar alleen onder voorwaarden die recht doen aan de inwoners, namelijk:

  • Dat bewoners via hun eigen coöperatie zeggenschap hebben;
  • Dat kosten en risico’s eerlijk en transparant worden gedeeld;
  • En dat we niet blind varen op modellen uit andere landen of grote steden, zonder ze aan te passen aan onze lokale situatie.

Want: wie beslist straks over de leningen, tarieven en contracten?
Op dit moment krijg je een voorstel zonder volledige transparantie, en wordt je vervolgens gevraagd simpelweg “ja” of “nee” te zeggen.

Dat is niet hoe collectieve besluitvorming hoort te werken.

Alle onderbouwende documentatie is beschikbaar via Hart voor Muiderberg.

 


Reactie plaatsen

Reacties

Jort Meijer
4 maanden geleden

Dank voor jullie scherpte Hart voor Muiderberg. Als projectteam beschouwen wij het als meerwaarde dat bewoners kritisch meedenken en doen en daarom nemen we jullie punten van kritiek serieus en staan we altijd open voor suggesties hoe het beter kan.

In de hoop een stuk van jullie zorgen weg te nemen hieronder een korte reactie. Meer informatie over de werking van het democratisch proces en transparantie verwijzen we naar de website www.warmtenetmuiderberg.nl

1. Geschiedenis en oprichting BV
• Zorg: “Hette Zijlstra en Hofmans hebben zonder instemming van inwoners een BV opgericht en waren samen bevoegd.”
• Reactie: Het klopt dat het project ooit door enkele initiatiefnemers is opgestart, zoals gebruikelijk bij burgerinitiatieven. Inmiddels is de situatie veranderd: de BV is volledig eigendom van de coöperatie Wattnu, waarin inwoners lid kunnen worden en zeggenschap hebben. Besluitvorming ligt nu niet meer bij enkele personen, maar bij de leden via de projectraad en ALV.

2. Eigenaarschap en zeggenschap
• Zorg: “Eigendom via een coöperatie is niet hetzelfde als daadwerkelijke zeggenschap.”
• Reactie: De coöperatie is van en voor inwoners. Alle leden hebben stemrecht in de ALV (projectraad), die de koers bepaalt en besluiten neemt over tarieven, contracten en leningen. Het bestuur van Wattnu en de BV voeren uit binnen dat mandaat en leggen daarover verantwoording af. Bewoners hebben dus wél directe invloed – via hun stem in de coöperatie. In het reglement is vastgelegd dat belangrijke besluiten zoals tarieven en investeringen goedkeuring behoeven van de projectraad.

3. 100% eigendom Wattnu
• Zorg: “In de praktijk schuift de zeggenschap naar een kleine groep bestuurders.”
• Reactie: De coöperatie heeft governance-afspraken die juist bedoeld zijn om macht te spreiden en verantwoording af te dwingen. Naast het bestuur zijn er adviescommissies (financieel, technisch, governance) waarin inwoners meedenken en toetsen. De projectraad/ALV keurt belangrijke besluiten goed. Daarmee blijft de zeggenschap bij de leden.

4. Businesscase
• Zorg: “Doorrekenen is niet hetzelfde als haalbaar en betaalbaar.”
• Reactie: Helemaal juist dat aannames een rol spelen. Daarom is de businesscase meerdere keren onafhankelijk doorgerekend (door o.a. Impuls Advies en Planenergi). Daarnaast is er een rekentool voor bewoners, zodat iedereen kan zien wat de warmteprijs in de eigen situatie zou zijn. Transparantie over aannames en risico’s is onderdeel van het proces.

5. Projectraad en betrokkenheid
• Zorg: “Alleen betalende leden mogen meepraten, en besluiten zijn vaak al genomen.”
• Reactie: Lidmaatschap van de coöperatie is juist de manier om collectief eigendom te organiseren: wie lid wordt, krijgt zeggenschap. Besluiten worden niet “achteraf” gepresenteerd, maar voorbereid in open commissies en besproken in de projectraad/ALV. Deelnemers krijgen daar alle stukken ter inzage. Leden uit Muiderberg hebben bovendien een centrale rol. Op basis van jullie zorgen zijn we wel aan het kijken hoe we de in de ontwikkelingsfase de directe invloed van bewoners die niet lid zijn beter kunnen borgen.

6. Rol van de gemeente
• Zorg: “Partnerschap met de gemeente doet bewonersinvloed verwateren.”
• Reactie: Integendeel: de betrokkenheid van de gemeente is juist een waarborg voor bewoners. De gemeente neemt geen eigendom over, maar draagt bij door garanties en randvoorwaarden te stellen. Dit borgt leveringszekerheid, betaalbaarheid en publieke belangen zoals toegankelijkheid voor huurders. Het blijft een coöperatief project, maar mét extra zekerheid voor de inwoners dankzij de publieke partner.

7. Deense voorbeeld
• Zorg: “In Denemarken hebben bewoners meer directe zeggenschap.”
• Reactie: Het Deense model is inderdaad een inspiratiebron. In Muiderberg geldt hetzelfde principe: eigendom via een coöperatie van bewoners. Het verschil is dat in Nederland de juridische vorm via een BV loopt om risico’s beter af te schermen. De zeggenschap ligt echter, net als in Denemarken, bij de leden.

8. Duurzaamheid en draagvlak
• Zorg: “Zonder transparant proces is ‘collectief’ misleidend.”
• Reactie: Transparantie en draagvlak zijn essentieel. Daarom worden bewoners betrokken via bijeenkomsten, de projectraad, commissies en de rekentool. Niemand wordt verplicht om mee te doen; het is een vrijwillig collectief. In de komende maanden wordt bovendien gewerkt aan verdere verbetering van de governance en communicatie om ieders betrokkenheid te versterken. Als jullie daarover willen meedenken ben je van harte uitgenodigd.

Conclusie
Bewoners hebben via de projectraad volledig zeggenschap. De projectraad functioneert als een eigen coöperatie.
Inzicht in de tarieven, ook voor huurders is te vinden op de website van warmtenetmuiderberg.nl. Volledig transparant.
Tarieven, investeringsbeslissingen en contractvoorwaarden worden voorgelegd aan en vastgesteld in de projectraad. Adviescommissies toetsen de voorstellen op voorhand.

Marjolijn
4 maanden geleden

Dank voor je reactie Jort. Goed dat er openheid is, maar er blijven een paar wezenlijke punten staan:
1. Zeggenschap: alleen betalende leden van Wattnu mogen meepraten, terwijl het warmtenet álle inwoners raakt. Dat is niet hetzelfde als collectief eigendom.
2. BV-structuur: ook al is Wattnu 100% eigenaar, feitelijke zeggenschap blijft bij een kleine groep bestuurders en adviseurs. Een projectraad die slechts “ja of nee” zegt op uitgewerkte plannen is geen echte democratie.
3. Transparantie: onduidelijk blijft wie namens Muiderberg in de projectraad zit en waarom ledenwerving in het dorp zo beperkt is gebleven.

Wij blijven dus van mening dat een echte bewonerscoöperatie nodig is, waarin alle inwoners rechtstreeks vertegenwoordigd zijn. Alleen dan ontstaat er draagvlak en vertrouwen.