Hoe worden inwoners betrokken bij belangrijke keuzes?

Inleiding

De gemeente Gemeente Gooise Meren heeft de afgelopen jaren verschillende visies en beleidsdocumenten opgesteld over burgerparticipatie, samenwerking met inwoners en de rol van bewonersplatforms. Daarin wordt gesproken over vroegtijdige betrokkenheid, transparantie, samenwerking en het benutten van kennis vanuit de samenleving.

Tegelijkertijd leven binnen verschillende dossiers in Muiderberg vragen over:

  • representatie;

  • draagvlak;

  • inwonersparticipatie;

  • informatievoorziening;

  • en de daadwerkelijke invloed van inwoners op besluitvorming.

Op deze pagina verzamelen wij openbare documenten, feitelijke observaties en aandachtspunten rondom participatie binnen Gooise Meren en specifiek Muiderberg.

Het doel van deze pagina is niet om personen of organisaties aan te vallen, maar om transparantie, inzicht en gesprek te bevorderen rondom ontwikkelingen die grote invloed hebben op de toekomst van het dorp.

Participatiebeleid van Gooise Meren

In de visie op burgerparticipatie van de gemeente Gooise Meren wordt gesproken over:

  • samenwerking tussen gemeente en inwoners;

  • vroegtijdige betrokkenheid;

  • transparantie;

  • wederzijds vertrouwen;

  • en ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving.

Ook bewonersplatforms en dorpsraden krijgen binnen dit beleid een rol als gesprekspartner richting gemeente.

Dat zijn belangrijke uitgangspunten. Zeker bij onderwerpen die grote invloed hebben op:

  • wonen;

  • leefbaarheid;

  • zorg;

  • voorzieningen;

  • duurzaamheid;

  • en de toekomst van dorpen en wijken.

Juist daarom is het belangrijk om ook kritisch te kijken naar hoe participatie in de praktijk vorm krijgt.

Participatie als speerpunt van de gemeente

De gemeente Gooise Meren presenteert participatie nadrukkelijk als belangrijk onderdeel van lokaal bestuur. In 2024 startte de gemeente zelfs een campagne onder de naam:
“Participeren in Gooise Meren. Hoe dan?”

Volgens de gemeente moet participatie bijdragen aan:

  • betere plannen;

  • meer betrokken inwoners;

  • samenwerking tussen gemeente en samenleving;

  • en meer draagvlak voor besluiten.

Dat sluit aan bij eerdere visies op burgerparticipatie waarin gesproken wordt over:

  • vroegtijdige betrokkenheid;

  • transparantie;

  • samenwerking;

  • en wederzijds vertrouwen.

Juist daarom is het belangrijk om ook kritisch te blijven kijken naar hoe participatie in de praktijk vorm krijgt.

Veel inwoners ervaren namelijk dat er een verschil kan bestaan tussen:

  • informeren en daadwerkelijk mee kunnen denken;

  • participatie op papier en participatie in de praktijk;

  • of bestuurlijke vertegenwoordiging en actieve inwonersraadpleging.

Dat roept relevante vragen op:

  • Wanneer worden inwoners daadwerkelijk betrokken?

  • Hoe zichtbaar is wat met input gebeurt?

  • Welke groepen worden bereikt?

  • En wanneer is sprake van breed draagvlak?

Deze vragen spelen niet alleen in Muiderberg, maar breder binnen Gooise Meren.

Participatie volgens de gemeente Gooise Meren

In de participatievisie van Gemeente Gooise Meren uit 2016 beschrijft de gemeente participatie als een belangrijk onderdeel van lokaal bestuur en samenwerking met inwoners.

In de visie wordt onder andere gesproken over:

  • vroegtijdige betrokkenheid van inwoners;

  • samenwerking tussen gemeente en samenleving;

  • transparantie;

  • wederzijds vertrouwen;

  • en het benutten van kennis en ervaring vanuit inwoners.

De gemeente schrijft daarbij dat inwoners “zo vroeg mogelijk” betrokken zouden moeten worden bij ontwikkelingen die invloed hebben op hun leefomgeving.

Ook wordt benadrukt dat participatie maatwerk is en dat de mate van betrokkenheid moet passen bij de impact van plannen en besluiten.

In latere documenten en campagnes blijft de gemeente participatie nadrukkelijk als belangrijk speerpunt benoemen. Zo startte Gooise Meren in 2024 zelfs een campagne onder de naam:
“Participeren in Gooise Meren. Hoe dan?”

Juist daarom vinden wij het belangrijk om ook te kijken naar hoe participatie in de praktijk wordt ervaren door inwoners.

Want binnen verschillende dossiers in Muiderberg leven vragen over:

  • wanneer inwoners daadwerkelijk betrokken worden;

  • hoe breed participatie plaatsvindt;

  • hoe draagvlak wordt vastgesteld;

  • en hoe zichtbaar wordt wat met inwonersinput gebeurt.

Deze vragen vormen een belangrijk onderdeel van het maatschappelijke gesprek over de toekomst van Muiderberg.

Participatie volgens de gemeente

Dorpsraad Muiderberg en representatie

Vereniging Dorpsraad Muiderberg heeft een formele adviesrol richting de gemeente Gooise Meren.

Volgens ontvangen informatie:

  • telt de vereniging momenteel 568 leden;

  • vertegenwoordigt dit na correctie voor dubbeltellingen circa 32,7% van het dorp;

  • bestaat circa 85% van het ledenbestand uit inwoners boven de 55 jaar;

  • en valt het grootste deel daarvan in de categorie boven de 70 jaar.

Dat betekent niet dat de Dorpsraad geen waardevolle rol vervult. Wel is het relevant om onderscheid te maken tussen:

  • een bestuurlijke adviesrol;

  • en brede inwonersparticipatie.

De woonvisies van 2018 en 2021

De Dorpsraad stelde in 2018 een woonvisie op voor Muiderberg. Daarin werden onder andere onderwerpen benoemd zoals:

  • woningbouw;

  • ouderenhuisvesting;

  • sociale huur;

  • starterswoningen;

  • geclusterde woonvormen;

  • en voorzieningen voor ouderen.

In 2021 volgde een geactualiseerde versie.

Uit de documenten blijkt dat deze visies zijn opgesteld door een beperkte werkgroep namens de Dorpsraad.

Voor zover zichtbaar in de documenten zijn daarbij geen brede:

  • enquêtes;

  • ledenraadplegingen;

  • bewonersconsultaties;

  • of gedocumenteerde participatietrajecten teruggevonden.

Ook verschillende langdurige leden geven aan zich geen actieve raadpleging van leden te kunnen herinneren rondom woonwensen of de inhoud van deze visies.

Dat betekent niet dat de inhoud van de woonvisies per definitie onjuist is. Integendeel: sommige onderwerpen, zoals vergrijzing, langer zelfstandig wonen en behoefte aan levensloopbestendige woningen, blijken inmiddels maatschappelijk zeer relevant.

Wel roept dit vragen op over:

  • representatie;

  • draagvlak;

  • en het verschil tussen bestuurlijk advies en brede bewonersparticipatie.

Participatie bij grote ontwikkelingen

Muiderberg staat voor belangrijke maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen. Denk aan:

  • vergrijzing;

  • langer zelfstandig wonen;

  • woonzorg;

  • druk op voorzieningen;

  • woningbouw;

  • het warmtenet;

  • en veranderingen binnen zorg en welzijn.

Dit zijn ontwikkelingen die grote invloed hebben op inwoners en de toekomst van het dorp.

Juist daarom vinden veel inwoners het belangrijk dat:

  • informatie toegankelijk is;

  • inwoners tijdig worden meegenomen;

  • verschillende perspectieven zichtbaar worden;

  • en ruimte bestaat voor open gesprek en inhoudelijke vragen.

Informeren, meedenken of meebeslissen?

Binnen participatie lopen verschillende vormen vaak door elkaar:

  • informeren;

  • raadplegen;

  • meedenken;

  • adviseren;

  • of daadwerkelijk invloed uitoefenen op keuzes.

Dat roept belangrijke vragen op:

  • Wanneer is sprake van echte participatie?

  • Hoe wordt draagvlak vastgesteld?

  • Wie spreekt namens een dorp?

  • Wanneer worden inwoners betrokken?

  • Welke groepen worden wel of niet bereikt?

  • En hoe zichtbaar is wat met inwonersinput gebeurt?

Dat zijn legitieme vragen binnen een democratische samenleving.

Formeel verzoek bewonersparticipatie

In augustus 2025 heeft Hart voor Muiderberg een formeel verzoek tot structurele bewonersparticipatie gestuurd aan:

  • het college van B&W;
  • gemeenteraadsleden;
  • projectleiders;
  • betrokken ambtenaren;
  • en woningcorporatie G&O.

In dit verzoek werd gewezen op:

  • de Omgevingswet;
  • de Handreiking Participatie Warmte van het ministerie van BZK;
  • en de Overlegwet voor huurders en verhuurders.

Volgens Hart voor Muiderberg was er op dat moment onvoldoende sprake van:

  • structurele bewonersparticipatie;
  • gelijkwaardige betrokkenheid;
  • transparante besluitvorming;
  • en daadwerkelijke zeggenschap van bewoners binnen het project.

In het verzoek werd onder meer gevraagd om:

  • structurele betrokkenheid van bewoners;
  • transparantie over governance en financiering;
  • inzicht in besluitvorming;
  • participatie bij verdere planvorming;
  • en duidelijkheid over alternatieven, tarieven en risico’s.

Ook werd aandacht gevraagd voor de positie van huurders en het verschil tussen informeren en daadwerkelijk participeren.

Lees hier het volledige participatieverzoek.

Dat is veel sterker dan:
“wij vonden participatie onvoldoende”.

Nu laat je namelijk zien:

  • dát jullie formeel actie hebben ondernomen;
  • waarop dat gebaseerd was;
  • en welke punten toen al speelden.

Het hele verzoek lees je hier

Waarom deze pagina?

Wij vinden het belangrijk dat inwoners:

  • toegang hebben tot openbare documenten;

  • ontwikkelingen kunnen volgen;

  • context kunnen lezen;

  • en zelf hun mening kunnen vormen.

Daarom verzamelen wij op deze pagina relevante stukken, feitelijke informatie en aandachtspunten rondom participatie en leefbaarheid in Gooise Meren en Muiderberg.

Participatie begint immers niet alleen bij meepraten, maar ook bij toegang tot informatie, transparantie en ruimte voor gesprek.