Het warmtenet Muiderberg wordt gepresenteerd als een logische stap richting een duurzame toekomst. Een collectief systeem dat woningen van het gas af haalt en klaar is voor de toekomst.Maar wie verder kijkt dan de communicatie en zich verdiept in de onderliggende stukken, ziet een ander beeld ontstaan.
Het project is nog niet definitief uitgewerkt. Belangrijke keuzes zijn nog niet gemaakt. En tegelijkertijd worden inwoners al gevraagd zich te oriënteren op deelname.
Dat roept een fundamentele vraag op: waar wordt dit project eigenlijk op gebaseerd?
Volgens bestuurlijke stukken bevindt het warmtenet zich nog in de ontwikkelfase. Het technisch ontwerp is nog niet definitief, de financiële onderbouwing is nog in uitwerking en ook de daadwerkelijke deelname van inwoners staat nog niet vast. Dat betekent dat er nog geen definitief besluit is genomen over de aanleg.
Toch ontstaat in de communicatie richting inwoners vaak het beeld dat realisatie al dichtbij is.
In de communicatie wordt regelmatig verwezen naar intentieverklaringen. Maar een intentieverklaring is niet bindend en geeft geen garantie op daadwerkelijke deelname.
Uit gesprekken met inwoners ontstaat daarnaast een ander beeld. Een groot deel van de inwoners is kritisch, veel mensen voelen zich onvoldoende geïnformeerd en onder huurders is de bereidheid tot aansluiting laag.
In ons draagvlakonderzoek komt dit duidelijk naar voren. Er is op dit moment geen aantoonbaar breed en stabiel draagvlak. Dat maakt een belangrijk verschil. Want voor een collectief systeem is deelname geen bijzaak, maar een voorwaarde.
De financiële opzet van het warmtenet is gebaseerd op één principe: de kosten worden verdeeld over de aangesloten huishoudens.
Dat betekent dat het systeem alleen goed werkt als voldoende mensen deelnemen.
In de plannen wordt uitgegaan van circa 1200 aansluitingen, vrijwel het hele dorp. Maar als de daadwerkelijke deelname lager uitvalt, heeft dat direct gevolgen. De kosten per huishouden stijgen en de financiële basis komt onder druk te staan.
Daarmee is deelname niet alleen een gevolg van het systeem, maar de basis ervan.
De uiteindelijke kosten voor bewoners staan nog niet vast. De financiële onderbouwing is afhankelijk van meerdere factoren die nog kunnen veranderen, zoals het aantal deelnemers, energieprijzen, technische prestaties en subsidies.
Daarnaast blijkt uit het dossier dat de investeringskosten al zijn opgelopen en dat woningaanpassingen per huishouden sterk kunnen variëren.
Dat betekent dat betaalbaarheid op dit moment geen zekerheid is, maar afhankelijk van hoe deze factoren zich ontwikkelen.
Ook technisch is het systeem nog niet definitief uitgewerkt. Belangrijke onderdelen zoals leidingtracés, warmteverlies en prestaties van installaties zijn nog in ontwikkeling.
Zolang het ontwerp niet vaststaat, kan ook de financiële uitkomst nog veranderen.
Formeel dragen bewoners in deze fase geen financieel risico. Maar wanneer iemand aansluit, verandert dat. Je wordt afhankelijk van één systeem, overstappen is niet mogelijk en de kosten ontwikkelen zich in de tijd.
Het risico verdwijnt dus niet, maar verschuift naar de toekomst.
Het warmtenet wordt gepresenteerd als een initiatief van en voor inwoners. In de praktijk ligt de besluitvorming echter bij de juridische structuur van het warmtebedrijf. De projectraad heeft een adviserende rol, maar geen beslissingsbevoegdheid.
Dat betekent dat betrokkenheid niet hetzelfde is als invloed.
Het warmtenet Muiderberg is geen afgerond project, maar een plan in ontwikkeling. Een plan dat afhankelijk is van deelname, gebaseerd is op aannames en nog niet volledig transparant en controleerbaar is uitgewerkt.
De vraag is niet of een warmtenet in theorie kan werken.
De vraag is of het verantwoord is om dit project verder te brengen, terwijl het draagvlak nog niet is vastgesteld, de kosten nog niet zeker zijn en de onderbouwing nog niet volledig inzichtelijk is.
Voor een project met zulke langdurige gevolgen voor bewoners is dat geen detail, maar de basis.
Reactie plaatsen
Reacties